Sensin Bayan!


536389_10151101386066260_1014368568_n

Evet…

Karşı cinsten bazılarının “niye şekle bu kadar önem veriyorsunuz, ne farkeder ha bayan ha kadın?”,  demesi pek de umrumda değil açıkçası. Ama pardon, zaten onlar “bayan”ı daha kibar bir ifade biçimi olduğunu düşündükleri için kullanıyordu doğru! Yanlış anlaşılmasın, bunu sadece erkekler kullanmıyor, pek çok kadın da doğrusunun bu olduğu yanılgısı içinde ne yazık ki… Şuradaki “adama, beyfendiye” şunu uzatır mısın demek ayıp değil de, oradaki “kadın”a ya da”hanımefendiye” şunu uzatır mısın? demek çok ayıp çünkü. Bu, doğru olduğu kabul edilen, alışkanlık haline gelmiş yanlış o kadar çok kabul görmüş ki, bir Kadın Milli Basketbol Takımı’mız yok ama, Bayan Milli Basketbol takımımız var örneğin.

Peki bu yanılgı nereden geliyor?

Türk Dil Kurumu’nda bayan şu şekillerde tanımlanmış:

bayan 
isim
1. isim Kadınların ad veya soyadlarının önüne getirilen saygı sözü
Bayan İnci.
2. Kadın
Bir bayan geldi.
3. Eş, karı
Süleyman Bolluk da bayanın sımsıkı koluna girmişti.” – H. E. Adıvar
4. ünlem Kadınlara bir seslenme sözü
Bayan! Kimi aradınız?

Peki bakalım aynı TDK “Bay”ı nasıl tanımlamış:

bay (II) 
isim
1. isim Erkeklerin ad veya soyadlarının önüne getirilen saygı sözü
Bay Doğan.
2. Erkek
Bir bay sizi arıyor.

Görüldüğü gibi aslında fark çok açık. Bu iki kelime (bay/bayan) madem  kadın/erkek gibi cinsiyeti belirtmek için kullanılan bir kelime grubu, yani madem “bayan”, “bay”ın karşılığı, neden “bayan” kelimesi “kadınlara bir seslenme sözü” olarak kullanılıyor da, “bay” kelimesi seslenme sözcüğü olarak kullanılmıyor? Etrafınızda hiç sokakta parasını düşüren bir erkeğe, “Bay, paranızı düşürdünüz.” diyen ya da otobüs bileti alırken “Bay yanı olsun” diyen birine rastladınız mı?

Altta yatan metin aslında çok aşikar, evlenmeden önce “kız”, evlendikten sonra “kadın” olursunuz yaşadığımız coğrafyada. Erkeklerse hep erkektir nasılsa. Ama sokaktaki adam bunu bilemeyeceği için suratınıza “bayan”ı yapıştırıverir.

Fazla uzatmak yersiz. Çünkü bazı kafalara bunu kabul ettirmek gerçekten güç.

Konuyla ilgili yazılar için buyrunuz:

http://www.bayandegilkadin.com/

http://eksisozluk.com/bayan-degil-kadin–1800500

http://www.dijitolog.com/2012/03/bayan-degil-kadin-kadinlarin-sosyal-medyada-duruslari-infografik/

http://www.cezmikalorifer.com/album/?level=picture&id=2251

One thought on “Sensin Bayan!”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *